درمان با زيتون و روغن آن
درمان با زيتون و روغن آن
امام صادق عليه السّلام از قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود: «روغن زيتون بخوريد و به بدن خود بماليد كه از درخت مباركى مى باشد». همچنين امام صادق عليه السّلام مى فرمايد: «زيتون قواى جنسى را زياد مى كند». اسحاق بن عمّار مى گويد به امام صادق عليه السّلام عرض كردم عدهاى مى گويند: زيتون موجب هيجان باد بدن است». حضرت فرمود: «زيتون باد بدن را از بين مى برد».
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به حضرت على عليه السّلام در وصيتى فرمود: «از روغن زيتون بخور و آن را به بدن خود بمال، هركس روغن زيتون بخورد، چهل روز از شيطان در امان خواهد بود».
امام رضا عليه السّلام مى فرمايد: «زيتون غذاى خوبى است، دهان را خوشبو مى كند و بلغم را مى زدايد و رنگ چهره را روشن مى گرداند و اعصاب را محكم ساخته، خشم و غضب را فرو مى نشاند».
پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مى فرمايد: «روغن زيتون بخوريد، زيرا صفرا و سوداى بدن را متعادل مى سازد، بلغم را از بين مى برد، اعصاب را قوى و انسان را خوشاخلاق و نيكنفس مى كند، غم و اندوه را برطرف مى نمايد».
همچنين آن حضرت از امام على عليه السّلام نقل مى فرمايد: «با روغن زيتون بدن خود را چرب كنيد و آن را قاتق خود قرار دهيد زيرا آن روغن نيكان و قاتق برگزيدگان است، طهارت و بركت آن بسيار است و در هرحال مايع مباركى است».
يكى از اصحاب مى گويد: بعد از نماز عشا خدمت امام صادق عليه السّلام رفتم، آن حضرت شام ميل مى فرمود، غذايى كه براى ايشان آورده بودند عبارت بود از سركه، روغن زيتون و گوشت. آن بزرگوار گوشت را به من دادند و خود از سركه و روغن زيتون ميل فرمودند.
خدمت ايشان عرض كردم چرا تنها سركه و روغن زيتون ميل مى كنيد و از گوشت نمى خوريد؟ حضرت فرمود: سركه و روغن زيتون خوراك ما و پيامبران است.
زيتون ميوه ى مقدسى است كه خداوند متعال در شش آيه از قرآن كريم از آن نام برده و به آن قسم ياد مى كند و در ميان مردم جهان معروف به درخت صلح است.
زيتون يك ماده ى غذايى ارزشمند است كه مقدار زيادى چربى مفيد، پروتئين، كلسيم،آهن و فسفات را در خود جاى داده است و از نظر داشتن ويتامينهاى «آ»، «ب» و «د» بسيار غنى است.
دكتر جزايرى مى نويسد: خوردن كمى روغن زيتون با غذا، اشتها را زياد مى كند و ترشحات غدد و نيز مخصوصا صفرا را تنظيم مى نمايد ولى زيادهروى در مصرف آن باعث ازدياد ترشحات اين غدد شده و باعث بى خوابى و لاغرى است و از اين جهت مصرف آن به اشخاص چاق و بلغمى مزاج توصيه مى شود».
جان بى لاست مى نويسد: «دمكرده ى برگهاى زيتون آرامبخش و براى ناراحتى هاى عصبى نافع است».
دكتر بينه مى گويد: «هرگاه مقدارى زيتون بر عضو تحريك شده بمالند از ورود مواد مضر و سمى به آن جلوگيرى مى شود».
دگستره مى نويسد: «دمكرده ى برگ زيتون به مقدار يك قاشق غذاخورى در يك فنجان آب يكى از بهترين داروها جهت معالجه ى بالا بودن فشار خون و انسداد مجارى صفراوى به شمار مى آيد، بدين طريق كه روزانه سه الى چهار فنجان از اين دم كرده را به فاصله بنوشند».
روغن زيتون چون ضد مسموميت است براى درمان مسموميت ناشى از سرب لازم است لذا كارگران چاپخانه ها بايد استفاده از روغن زيتون را در غذاهاى روزانه ى خود فراموش نكنند. به علاوه براى تسكين سرفه هاى شديد و خشك، خوردن يك قاشق روغن زيتون گرم، صبح و ظهر و شب اثر شفابخش دارد.
لئونس كارليه مى نويسد: «يك قاشق سوپخورى روغن زيتون مايع براى اشخاصى كه از درد كبد مى نالند داروى شفابخش ممتازى است و بايد صبح ناشتا آن را بخورند». اگر مصرف روغن زيتون به تنهايى براى بعضى اشخاص خوشايند نيست مى توانند آن را با آبليموى تازه مخلوط كرده ميل نمايند. اگر روغن زيتون صبح ناشتا مصرف شود به كبدهاى تنبل كمك كرده و فعاليت كيسه ى صفرا را افزايش می دهد و از توليد و تكثير ميكروبها در امعا جلوگيرى مى كند.
همچنين اگر مخلوط روغن زيتون و سير كوبيده را روى ستون فقرات گذاشته و ماساژ دهند، نيرو و قوت را برگردانده و خستگى را به كلى برطرف خواهد كرد.
دكتر رجحان مى نويسد: «روغن زيتون براى درد و تورم مفاصل اثر قطعى دارد. اگر روغن زيتون را گرم كرده و در محل درد قرار داده و با پارچه اى ببندند و اين كار را يك يا دو مرتبه در روز انجام دهند، مفصل دردناك بهبود خواهد يافت».
روغن زيتون بهترين داروى سوختگى است و از بروز تاول جلوگيرى مى كند و براى درمان شوره ى سر و ريزش مو مى توان هفته اى يك يا دو مرتبه روغن زيتون را بر پوست سر ماساژ داد.
در آمريكا و اروپا توصيه ى پزشكان به بيماران قلبى مصرف روغن زيتون است. دانشمندان دريافته اند كه روغن زيتون عامل ضد پيرى و ضد سرطان است. تحقيقاتى كه ويليام كندى انجام داده است نشان مى دهد افرادى كه روغن زيتون را به طور مداوم مصرف مى كنند، بيشتر عمر خواهند كرد.
مصرف روغن زيتون براى تقويت حافظه نافع است. ماليدن روغن زيتون بر موى سر از سفيد شدن مو جلوگيرى مى كند. اگر مى خواهيد لاغر شويد از زيتون شور استفاده كنيد.
اگر به مارگزيده يك ليوان روغن زيتون بخورانيد مسموميت او خنثى و رفع مى شود.
و بالأخره در مراكز درمانى مصرف روغن زيتون در موارد متعددى از قبيل تزريق هورمونهاى جنسى و ويتامينها يا پماد متداول است.
مصرف بيش از حد روغن زيتون باعث اسهال و تهوع مى شود بنابراين بهتر است آن را همراه آبليمو يا سركه ميل نماييد.
نيل آرمسترانگ وقتى به عنوان اولين انسان به كره ى ماه قدم گذاشت شاخهاى از زيتون را كه نشانه ى صلح است در ماه به يادگار گذاشت.
روغن زيتون بهترين روغن گياهى براى سلامت بدن به خصوص قلب است زيرا با پايين آوردن كلسترول مضرLDL ، كلسترول مفيد خون را افزايش داده مانع از تشكيل لخته هاى خونى مى شود و همچنين فشار خون را كاهش مى دهد.
طبق گزارش هيات تحقيقات دانشگاه علوم پزشكى تكزاس، روغن زيتون خطر افزايش كلسترول مضرLDL ، را در افراد ميانسال تا حدود 21 درصد كاهش داده است در عين حال ميزان كلسترول مفيد را ثابت نگه مى دارد.
خوردن يك قاشق چايخورى روغن زيتون در روز، كلسترول به وجود آمده از خوردن 2 تخم مرغ را در بدن از بين مى برد و مصرف روزانه دو قاشق چايخورى روغن زيتون فشار خون را كاهش مى دهد. بهتر است در هرحال در مصرف روغن زيتون زياده روى نشود.
براى آنكه مواد شيميايى مفيد روغن زيتون از جمله ويتامينE و تركيبات پولى فنول و ساير مواد آن از بين نرود و كاهش نيابد، روغن زيتون را بايد در مكانهاى تاريك و خنك نگهدارى نمود. مفيدترين روغن زيتون نوعى است كه با فشار سرد و از زيتونهاى كاملا رسيده و سالم گرفته شود.
برگ زيتون هم براى پايين آوردن فشار خون مفيد است. براى تهيه ى جوشانده ى آن بايد 20 گرم برگ را در 300 گرم آب جوشانده تا وزن آن به 200 گرم كاهش يابد و بعد از صاف كردن با كمى عسل طبيعى مصرف نمود.
در 100 گرم زيتون مواد زير يافت مى شود:
پروتئين 67/ 0 گرم
سلولز 81/ 1 گرم
ليپيد 03/ 24 گرم
آب 3/ 73 گرم
مواد معدنى 37/ 0 گرم
به همراه مقدارى ويتامينهاى «آ» و «د» و «ث» كه اين مقدار 224 كالرى حرارت توليد مى كند.
زيتون درختچه اى است به ارتفاع تقريبا سه متر ولى هنگامى كه در شرايط مساعد پرورش مى يابد، ارتفاع آن به حدود دوازده متر و قطر تنهاش به سه متر مى رسد.
چوب درخت زيتون بسيار سخت و مقاوم است. رنگ آن زرد است كه خطوطى قهوه اى رنگ در آن وجود دارد. از چوب زيتون براى تهيه ى اشياى چوبى ظريف استفاده مى شود.
برگهاى آن سبزرنگ، بيضوى و دراز و به صورت متقابل بر روى ساقه قرار گرفته اند.
گلهاى زيتون كوچك، سفيدرنگ و به صورت خوشه هاى متعدد در كناره ى برگها مشاهده مى شوند. ميوه ى درخت زيتون، بيضوى شكل به رنگ سبز تيره و داراى هسته ى سخت است.
درخت زيتون داراى عمر طولانى است و گفته مى شود كه مى تواند تا هزار سال عمر كند. منشأ درخت زيتون احتمالا منطقه ى مديترانه بوده و از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است.
زيتون معمولا در اوايل تابستان شروع به گل دادن مى كند و ميوه ى آن كم كم ظاهر مى شود. در اواخر تابستان ميوه ى آن به ثمر مى رسد. در اين هنگام زيتون سبز است و به تدريج بنفش، قهوه اى و سپس سياه مى شود، به طورى كه در اواخر پاييز كه موقع برداشت ميوه است، رنگ آن به كلى تيره است.
تركيبات شيميايى
زيتون رسيده در حدود سى درصد روغن دارد. اين روغن مخلوطى از اسيد اولئيك، اسيد لينولئيك و اسيد پالميتيك مى باشد.
روغن زيتون مايعى است زلال به رنگ زرد روشن مايل به سبز يا زرد طلايى. براى استخراج روغن زيتون، ميوهها را له مى كنند و در داخل كيسه اى مى ريزند، سپس كيسه را تحت فشار قرار مى دهند تا روغن آن خارج شود. اين روغن كه بدون دخالت حرارت گرفته مى شود، به نام روغن سرد فشار اول معروف است و مرغوبترين نوع روغن زيتون است و همواره بايد فقط از اين نوع روغن استفاده كرد.
البته از باقيمانده ى تفاله ى زيتون كه روغن آن گرفته شده، تحت اثر آب جوش، حرارت و فشار روغن زيتون معمولى را استخراج مى كنند كه ارزش روغن فشار اول را ندارد.
برگ درخت زيتون داراى مواد قندى، مواد تلخ، موم، كلروفيل، تانن و غيره مى باشد.
زيتون داراى سديم، ويتامينهاىA وE و آهن مى باشد.
خواص درمانى
از نظر طب سنتى ايران زيتون رسيده، گرم و قابض، ميوه ى نارس زيتون سرد و خشك و روغن زيتون گرم و خشك است. برگ درخت زيتون نيز گرم و خشك مى باشد.
بهترين نوع زيتون، ميوه ى سبز رسيده ى آن است كه در آب نمك پرورده شده باشد و با غذا خورده شود.
1) دم كرده ى برگ زيتون داروى خوبى براى پايين آوردن فشار خون مى باشد. بدين منظور بايد بيست عدد برگ زيتون را در سيصد گرم آب بريزيد و آن را به مدت پانزده دقيقه بجوشانيد، سپس كمى قند به آن اضافه كنيد و به مقدار يك فنجان دوبار در روز از آن بنوشيد. بعد از دو هفته بايد به مدت هشت روز نوشيدن اين دم كرده را قطع كنيد و سپس ادامه دهيد.
2) روغن زيتون، نرمك ننده و صفرابر است.
3) روغن زيتون، دفع كننده ى سنگ كيسه ى صفرا است، براى اين منظور بايد آن را با آبليمو مصرف كرد.
4) روغن زيتون كرم كش است.
5) روغن زيتون براى رفع سرفه هاى خشك مفيد است.
6) روغن زيتون را براى آفتابزدگى به پوست بماليد.
7) براى رفع خارش گزيدگى حشرات، روغن زيتون را به محل گزيدگى بماليد.
8) براى اينكه پوست شما برنزه شود، ابتدا به بدن خود روغن زيتون بماليد، سپس حمام آفتاب بگيريد.
9) بدن بچه هايى را كه مبتلا به نرمى استخوان و كم خونى هستند با روغن زيتون ماساژ دهيد، اثر مفيدى دارد.
10) براى رفع پيوره ى لثه، روغن زيتون را روى لثه بماليد.
11) اگر موى سر شما مىريزد و مىخواهيد از ريزش آن جلوگيرى كنيد، پوست سر خود را شبهنگام با روغن زيتون ماساژ دهيد سپس سر خود را با كلاه يا پارچهاى بپوشانيد و صبح سر خود را با شامپو بشوييد.
12) براى درمان نقرس، از روغن زيتون مخلوط با روغن بابونه استفاده كنيد. بدين ترتيب كه در يك قاشق غذاخورى روغن زيتون دو قطره روغن بابونه بريزيد، باهم مخلوط كنيد و محل درد را با آن ماساژ دهيد.
13) براى برطرف كردن خراش و ترك پوست، گليسيرين و روغن زيتون را به مقدار مساوى باهم مخلوط كنيد و روى پوست بماليد.
14) براى رفع يبوست، دويست گرم روغن زيتون تازه را در نيم ليتر آب بريزيد و تنقيه كنيد.
15) دم كرده ى برگ درخت زيتون تب بر است.
16) جوشانده ى برگ درخت زيتون برطرف كننده ى نقرس و رماتيسم است.
17) خوردن يك قاشق روغن زيتون، صبح ناشتا، براى رفع يبوست مفيد است.
18) براى سر بازكردن جوشها و كوركها، زيتون تازه را له كنيد و روى جوش يا كورك بگذاريد.
19) دم كرده و جوشانده ى پوست درخت زيتون تببر و درمان كننده ى مالاريا است.
20) پماد ميوه ى نارس زيتون براى سوختگى مفيد است.
21) جويدن برگ زيتون براى از بين بردن زخمهاى دهان مفيد است.
22) براى رفع سستى، سردرد، فلج و لقوه و تقويت نيروى جنسى بايد هشتاد گرم روغن زيتون را با چهارده گرم كندر و شانزده گرم سياهدانه مخلوط كنيد و به مدت سه روز از آن بخوريد.
23) مصرف روغن زيتون از امراض قلبى و سرطان جلوگيرى مى كند.
24) روغن زيتون داراى عامل ضد لخته شدن خون بوده و از رسوب كلسترول در داخل رگها جلوگيرى مى كند.
25) روغن زيتون بهترين روغن براى پخت و پز مى باشد، سعى كنيد با حرارت كم و ملايم و به مدت كم براى پخت و پز استفاده كنيد.
26) روغن زيتون براى هيچكس مضر نيست و همه ى افراد مى توانند از آن استفاده كنند، فقط ميوه ى تازه و ياقوتى رنگ آن معده را سست مى كند و ممكن است توليد استفراغ كند.
دانشنامه طب اهل بيت عليهم السلام