غذای سالم

گياهان دارويى مناسب براى تهيه‏ كومبوچا

متداول‏ترين برگ‏ها و گياهانى كه براى تهيه‏ كومبوچا به عنوان چاى مصرف مى ‏شوند، عبارتند از:

برگ تمشك، كيالك، سنبل الطيب، گزنه، قاصدك، اقطى، برگ توت‏ فرنگى، برگ شاه ‏توت و غيره. چنان‏چه از مبتديان كشت كومبوچا هستيد، توصيه مى ‏كنم از برگ‏هايى كه در جوار سطح زمين مى ‏رويند استفاده نكنيد، برگ‏هاى تمشك، اقطى و كيالك براى شروع كار مناسب هستند امّا برگ‏هايى كه نزديك به سطح زمين مى ‏باشند گاهى حاوى مقدار زيادى باكترى و ميكروب بوده كه باعث كپك زدن قارچ مى ‏شوند، گرچه بومادران، قاصدك، گزنه، اقطى و برگ تمشك به مقدار مساوى، مخلوط بسيار خوبى است و طعم عالى دارد.

لازم به تأكيد است كه كيفيت و ميزان درمان گياهان دارويى به عوامل متعددى از قبيل چگونگى رشد و تازگى برگ‏ها بستگى دارد. همچنين بايد قارچ سالمى داشته باشيم تا چاى خوبى نيز به دست آوريم.

تركيب گياهان: برگ‏ها را مى ‏توان به نسبت‏هاى مختلف باهم مخلوط كرده و به منظورهاى گوناگون مصرف كرد، مثلا براى لاغر شدن يا خواب خوب يا درمان آسم يا ناراحتى هاى مثانه و ..

توصيه مى ‏شود بعد از چند هفته، تغييراتى در تركيب ايجاد كنيد تا بدن محرك جديدى دريافت كند و نتيجه‏ بهترى بگيرد، همچنين از عوارض جانبى نامطلوب نيز پيشگيرى شده باشد. وقتى مى ‏خواهيد تركيب انواع برگ‏ها را درست كنيد بايد نكات زير را در نظر داشته باشيد:

آيا اين مخلوط براى تأمين سلامت كلى بدن است؟ در اين حالت، طعم چاى بسيار مهم است.

مى ‏توانيد چاى سبز يا سياه را با انواع برگ‏ها يا ميوه‏ها مخلوط كرده و نوشيدنى ‏اى با طعم انگور، ميوه‏ نسترن، تمشك (برگ و ميوه) ليمو يا ميوه‏هاى مناطق گرمسيرى و غيره تهيه كنيد.

آيا هر مخلوطى براى درمان ناراحتى خاصى به كار مى ‏رود؟ تمام چاى ‏هايى كه در مخلوط از آن‏ها بهره مى ‏گيريد بايد براى بيمارى مورد نظر مفيد باشند.

اعدادى كه بعد از نام هر گياه در پرانتز آمده است، نسبت قابل استفاده از آن برگ گياه را نشان مى ‏دهد، يعنى يك قسمت يا يك قاشق چاى‏خورى. در اينجا مخلوط بعضى از گياهان را كه آزمايش شده است ملاحظه مى ‏كنيد:

در مورد آسم: مخلوط 1: گل راعى (1)، بيخ شب‏بو (1)، ريشه‏ سنبل الطيب (1)، ريشه‏ سنبل خطايى (1) و بادرنجبويه (2).

مخلوط 2: آويشن(1)، بيخ شب‏ب,(1)، اقطى(2- 1)،ريشه‏ خطمى(1) وبادرنجبويه (1).

مخلوط 3: بوسير (1)، بيخ شب‏بو (1) و بارهنگ (1).

در مورد ناراحتى ‏هاى مثانه: دم اسب (1)، هميشه ‏بهار (1) و حشيش الحمار (1).

در مورد بى ‏خوابى: رازك (1)، راعى (2- 1)، ريشه‏ سنبل الطيب (2- 1)، بادرنجبويه (1) و گل ساعتى (2- 1).

در مورد لاغرى: گل آويز (1)، تخم يا ريشه‏ سنبل الطيب (1)، هميشه ‏بهار (2- 1)، كاكل ذرت (2)، بيخ شب‏بو (2- 1) و پوسته‏ خولان (1).

بعضى گياهان طبى و موارد مصرف آن‏ها در كومبوچا: براى تهيه‏ كومبوچا با مخلوط گياهان ديگر، نسبت استفاده‏ چاى معمولى به ساير گياهان در پرانتز آمده است، مثلا (4 و 1) يعنى مقدار چاى سياه يا سبز يك قسمت از چهار قسمت است، يعنى يك قاشق چاى‏خورى چاى با سه قاشق چاى‏خورى گياه مورد نظر مخلوط مى‏شود. هنگام مصرف ريشه يا پوسته همراه با برگ و گل، وزن آن و زمانى كه چاى قبل از آبكش كردن در آب بوده، بايد در نظر گرفته شود.

دواى جگر: دارويى مقوى، تلخ و قابض كه در درمان اسهال مؤثر است التيامى براى ناراحتى ‏هاى كبد به شمار مى ‏آيد براى سرفه، گلودرد، برونشيت (به صورت غرغره) مفيد است و قواى ايمنى بدن را تقويت مى ‏كند (3 و 1).

تخم سنبل الطيب: يكى از عمده‏ ترين داروهاى تقويت‏ كننده، محرك، مسكن دردهاى استخوانى و مفصلى، اشتهاآور و بادشكن است (4 و 1).

زرشك: دارويى است براى اختلالات شكم، صاف كردن خون، ضد چربى خون، مفيد براى كبد، كليه، يبوست و يرقان، مدر نيز مى ‏باشد (4 و 1).

علف ماست: كليه‏ ها، كبد، لوزالمعده و طحال را جلا مى‏ دهد، همچنين از سيستم لنفاوى محافظت مى ‏كند و در درمان غده‏ها مؤثر است (3 و 1)

برگ زغال‏اخته: بايد با احتياط وفقط براى مدت كوتاه دم‏كرده‏ آن مصرف شود(3 و 1).

خولان: ملين، ملايم و پاک ‏كننده است و باعث قطع عادت ماهيانه مى ‏شود (4 و 1).

هميشه ‏بهار: براى تقويت رگ‏ها مثلا رگ‏هاى گشادشده و عفونت‏ها، به‏ خصوص دستگاه لنفاوى مفيد است، قاعدگى زنانه را منظم و خون را تميز مى ‏كند و همچنين ملين ملايمى است (3 و 1).

بابونه: داروى ضد نفخ و تسكين ‏دهنده است و درمان دردهاى عصبى، تشنج نوزادان و اختلالات شكمى و روده‏اى نيز مؤثر مى ‏باشد (3 و 1).

پاخرى: خلط آور است و براى سرفه و آسم مفيد مى ‏باشد (3 و 1).

قاصدك: براى تحريك و فعاليت كبد و كيسه‏ صفرا مفيد است و براى تمام اختلالات گوارشى و درمان رماتيسم و نقرس مصرف مى ‏شود (3 و 1).

اقطى:داروى فوق العاده‏اى براى ورم فرج، پاك ‏كننده‏ خون و ملينى ملايم است(1و 1).

تخم رازيانه: غالبا براى زياد كردن هورمون زنانه، سوءهاضمه، اسهال و نفخ نوزادان به كار مى‏ رود، همراه با گياهان مناسب ديگر براى درمان آسم و ناراحتى ‏هاى گوارشى مصرف مى ‏شود و براى زكام و برونشيت و ساير عفونت‏هاى حاد تنفسى و قولنج نيز مفيد مى ‏باشد (6 و 1).

جنطيانا: مقوى است و از ديرباز براى تسهيل در گوارش مورد توجه بوده است.

روئينه: براى بيمارى ‏هاى كليوى و ادرارى بسيار مفيد است، ادرارآورى قوى بوده و در رفع عفونت‏هاى كليوى فوق العاده مؤثر مى ‏باشد (2 و 1).

كيالك: تقويت‏ كننده‏ قلب بوده و رسيدن اكسيژن به ماهيچه‏ هاى قلب را تسريع مى ‏كند و فشار خون و فعاليت‏هاى قلب را نيز تنظيم مى ‏نمايد (2 و 1).

دم اسب: براى تمام اختلالات ادرارى و شب ‏ادرارى مصرف مى ‏شود (2 و 8).

ريشه‏ خطمى: براى التهاب جهاز هاضمه و تنفسى و غيره به كار مى ‏رود (براى زنان باردار مضر است) (3 و 1).

درمنه: شربت ضد اسپاسم، ضد اضطراب و تقويت ‏كننده‏ قلب است، تحريكات عصبى ناشى از پركارى تيروئيد را كاهش مى ‏دهد و تقويت‏ كننده در بيمارى ‏هاى زنانه و براى مادران شيرده است (3 و 1).

ماهور: براى اكثر بيمارى ‏هاى ريوى شامل سرفه، برونشيت و خشونت گلو داروى فوق العاده مفيدى است، تحريكات مخاط جهاز تنفسى را از بين مى ‏برد و آن را پاك مى‏ كند و نيز خلط آور است (2 و 1).

پوسته‏ درخت بلوط: براى درمان بواسير مفيد مى ‏باشد و زخم‏هاى ران و زخم‏هايى را كه در اثر سرمازدگى و عرق پا ايجاد مى ‏شوند را از بين مى ‏برد (3 و 1).

نعناع صحرايى: مسكن دردهاى معده، روده و ميكروب‏كش است، بادشكن بوده و جريان صفرا را تسريع مى ‏كند، نفخ و استفراغ را از بين مى‏ برد وناراحتى ‏هاى شكمى، سوءهاضمه، دل‏پيچه، اسهال، بيقرارى و قولنج را برطرف مى ‏سازد (5 و 1).

حشيش الحمار: بهترين دارو در مورد درمان هر نوع مشكل پروستات و اختلالات مثانه و كليه است (2 و 1).

برگ تمشك: براى اسهال و ورم مخاط دهان مفيد است و به عنوان دهان‏شويه مصرف مى ‏شود (1 و 1).

بارهنگ: در درمان عفونت‏هاى دستگاه تنفسى مؤثر است، ترشحات مجارى برونش‏ها را از بين مى ‏برد، به جهت دارا بودن مقدار زيادى سيليس، مخاط جهاز هاضمه را تقويت و آرام مى ‏كند، براى سل آن را مصرف كرده و انواع جراحت‏ها را با آن پانسمان مى ‏كنند (2 و 1).

مريم‏ گلى: پاك‏ كننده‏ خون است و عرق را بند مى ‏آورد، در صورت عدم فعاليت غده‏ تيروئيد و طى دوران يائسگى، در مورد ديابت مؤثر است، قاعدگی‏هاى نامنظم و دردناك را مرتب مى كند و غرغره‏ آن بهترين دارو براى لارنژيت، التهاب لوزه‏ها و گلوى دردناك و زخمى است (4 و 1).

چنته‏ چوپان: بندآورنده‏ خون، به‏ خصوص در خونريزى رحم، قاعدگى، خونريزى كليه‏ ها، بينى، دهان، مثانه و جهاز تنفسى است و فشار خون بالا و پايين را تنظيم مى ‏كند (3 و 1).

سيزاب: پاك‏ كننده‏ خون و تنظيم ‏كننده‏ قاعدگى مى ‏باشد، معرق و ضد آبريزش بينى بوده تقويت ‏كننده و آرام‏بخش اعصاب است.

گل راعى: براى اختلالات روانى، افسردگى و نامتعادل بودن هورمونى مفيد است و استفاده‏ جلدى از روغن آن در درمان جراحات، سوختگى ‏ها، سرمازدگى، روماتيسم و كمردرد مؤثر است (4 و 1).

بيخ شب‏بو: براى درمان تب، آسم و چاقى مفيد بوده، هضم غذا را تسريع و بدن را تقويت مى ‏كند (3 و 1).

گزنه: براى رفع اختلالات ادرارى و پوستى، بيمارى ‏هاى رماتيسمى وكاهش اسيديته‏ بدن مفيد است و نيز ضد ميكروب مى‏ باشد (3- 1).

ريشه‏ سنبل الطيب: آرام‏بخش هنگام هيجانات عصبى بوده و خواب ‏آور است (5 و 1).

گزنه‏ سفيد (پنجه كلاغ): استعمال خارجى و داخلى آن براى رفع مشكلات ماهيانه و ترشحات خانم‏ها مؤثر است، رحم راتقويت ومجارى ادرار را درمان مى ‏كند (2 و 1).

بيد: پايين ‏آورنده‏ تب و مسكن است، دارويى مؤثر براى درمان رماتيسم، التهابات، خونريزى داخلى و مدر خوبى مى ‏باشد، غرغره‏ آن براى رفع التهاب لوزه‏ها و به عنوان ضماد براى جراحت و سوختگى ‏ها به كار مى ‏رود (3 و 1).

بومادران: براى درمان خونريزى، بواسير، گشاد شدن رگ‏ها و اختلالات قاعدگى مفيد است، جريان خون را بهبود مى ‏بخشد و ضد تشنج مى ‏باشد (4 و 1).

بعد ازتخمير چگونه بايد كومبوچا را نگهدارى كرد؟ كومبوچا شربت زنده وانرژى‏زايى است كه موجب سلامت مى ‏شود، تخمير آن با سرعت بيشترى در دماى بالا صورت مى‏ گيرد و وقتى در شيشه ريخته و در يخچال نگهدارى مى ‏شود، روند تخمير به كندى ادامه مى ‏يابد. چنان‏چه جاى كافى در يخچال نداريد، شربت را در جاى خنك نگهدارى كنيد امّا در اين حالت شربت ممكن است ترش شود ولى هنوز سالم است، شربت ترش براى كسانى كه داراى رژيم لاغرى ‏اند؛ بهتر است. در مورد شيشه‏ هايى كه براى مدت طولانى نگهدارى شده‏ اند احتياط بيشترى لازم است، زيرا ممكن است در اثر متصاعد شدن برخى گازها شيشه بتركد. گاهى ممكن است كومبوچايى كه در بازار فروخته مى ‏شود ترش باشد؛ اين نشانه‏ خوبى براى فهميدن آن است كه شربت مدت زيادى مانده و يا دستكارى شده است. شربت سالم بازار از همان ارزش غذايى شربت خانگى برخوردار است. احتمال داردكسى كه براى اولين ‏بار كومبوچاى بيرون و يا مانده‏ ترش‏مزه را مى‏ چشد از طعم آن خوشش نيايد. كومبوچا بايد خوش‏ طعم باشد و فراموش نكنيد كه با بهره‏ گيرى از انواع چاى و گياهان مى‏ توان تنوع چشم گيرى در طعم آن ايجاد كرد، كدر و يا شفاف بودن شربت نيز به مدت زمان تخمير بستگى دارد، پس از مدت كوتاهی ذرات قارچ ته‏ نشين شده و شربت صاف خواهد شد.

براى تهيه‏ شربت جديد 10 تا 20 درصد از شربت قبلى را براى تسريع در عمل تخمير به چاى شيرين اضافه كنيد و بقيه را در ظرفى در بسته نگه داريد، ولى دقت كنيد كه سر ظرف به اندازه‏ كافى خالى باشد تا مانع از تركيدن ظرف شود.

چه مقدار از شربت را مى ‏توان نوشيد؟ كومبوچا (مانند روزه ‏دارى) براى كبد و دستگاه تصفيه‏ بدن، سم‏ زدا به شمار مى ‏آيد و چنان‏چه براى شروع مقدار زيادى از آن را بنوشيد شايد ناراحتتان كند. توصيه مى‏ شود كه با مقدار كم شروع كنيد و مقدار آن را به تدريج افزايش دهيد. براى شروع، 3 بار در روز و هر بار 2 قاشق غذاخورى از آن كافى است. در اين صورت علتى براى بروز ناسازگارى پيش نخواهد آمد، چنان‏چه به بيمارى حادى دچاريد و يا بدنتان بيش از حد ضعيف است بهتر است حتى با ميزان كمترى شروع كنيد، در اين احوال يك قاشق چاى‏خورى 3 بار در روز بسيار مناسب است و بعد مى ‏توانيد مقدار آن را به تدريج افزايش دهيد. احتمال بروز برخى عوارض جانبى نزد بعضى افراد محتمل است به ‏هرحال اين واكنش‏ها موقتى ‏اند و در افراد سالم بين 1 روز تا 1 هفته از بين مى ‏روند، براى مقابله با آن ناراحتى ‏ها مقدار بيشترى آب بنوشيد. كسانى كه از قبل ناراحتى ‏هاى خاص دارند چنان‏چه كومبوچا را با مقدار زياد شروع كنند ممكن است منقلب شوند. در اين صورت بهتر است از پزشك معالج خود راهنمايى بخواهند. قاعده‏ كلى اين است كه چنان‏چه واكنش‏هاى شديدى بر اثر نوشيدن كومبوچا بروز كرد مقدار آن را بكاهيد يا چند روزى مصرف آن را قطع كنيد و دوباره با مقدار كم شروع كنيد و كم ‏كم بر آن بيفزاييد.

چگونه مى‏ توان راه درست نوشيدن كومبوچا را آموخت؟ هركس بايد شخصا به جواب برسد زيرا هر فرد ممكن است به گونه‏اى خاص واكنش نشان دهد و احساس متفاوتى داشته باشد چون سيستم بدن هر فرد مطابق با اوضاع و احوال خود او عمل مى‏ كند، در اصل زائقه ‏ها متفاوتند. اساس كار را آفريدگار پى ‏ريزى مى ‏كند ولى هر كارى كه ما مى ‏كنيم با آنچه كه ديگرى مى ‏كند متفاوت است، شايد مشابهت‏هاى زيادى وجود داشته باشد، ولى همه چيز يكسان نيست اين امر در تعيين ميزان مصرف كومبوچا نيز از جانب هر فرد صادق است. بعد از مشورت با پزشك مى ‏توانيد روزانه بعد از هر وعده‏ غذا يك هشتم ليتر كومبوچا را بنوشيد تا هضم غذايتان را آسان كند، در هر صورت بايد براى نوشيدن كومبوچا به برنامه‏ منظمى مجهز باشيد.

آثار درازمدت كومبوچا: به نظر من، هيچ‏ چيز نبايد به مدت طولانى مصرف شود زيرا بدن به آن عادت مى ‏كند و ديگر آثار لازم را نخواهد داشت. آزمايش روى حيوانات نشان داده كه درمان با ويتامين، وقتى در مدت زمان محدود صورت گرفته نتايج بهترى نسبت به مصرف مداوم آن داشته است، علاوه بر اين از نظر اقتصادى نيز حايز اهميّت است. شخصى گفت من گياهان ديگرى را جز كومبوچا، بر روى خودم آزمايش نموده و مقادير زيادى هم مصرف كرده‏ ام تا به عوارض جانبى منفى آن‏ها پى ببرم پس از 6 هفته نوشيدن روزانه دو ليتر كومبوچا، هيچ نوع عارضه‏ا ى در من بروز نكرد. در بيشتر خانه ‏ها كومبوچا طى سال‏ها نگهدارى مى ‏شود، افراد خانواده معمولا هرچند وقت يكبار 1 يا 2 هفته‏اى نوشيدن آن را قطع مى ‏كنند. وقتى تحت فشار قرار مى‏ گيرند و يا دچار بيمارى ويروسى مى ‏شوند و ياحس مى ‏كنند بدنشان به كومبوچا نياز دارد نوشيدن آن را از سر مى ‏گيرند.

تبديل شكر در كومبوچا: مقدار شكر مصرفى براى تهيه‏ كومبوچا، در نزد كسانى كه به سلامت خود اهميّت مى ‏دهند تعجب‏آور است اين همه شكر!؟

پاسخ اين است: بله! كشت كومبوچا نياز به شكر سفيد دارد تا زنده بماند (شكر تصفيه شده درست عمل نمى ‏كند) طى جريان تخمير شكر سفيد به اسيد لاكتيك و الكل تبديل مى‏ شود و چنان‏چه شكر كمتر از 50 گرم يعنى حدود يك چهارم ليوان باشد قارچ از گرسنگى تلف خواهد شد. شكر به تنهايى ممكن است موجب اختلال در خون و بروز افسردگى شود.

سال‏ها است كه مردم از مصرف شكر امتناع مى‏ كنند و بيشتر متخصصين معتقدند كه مصرف مداوم شكر روى كيفيت خون آثار نامطلوبى مى ‏گذارد؛ در نتيجه كبد درست كار نمى‏ كند و بر حالات ما تأثير مى ‏گذارد. امّا در مورد استفاده از شكر در تهيه‏ كومبوچا مى ‏شود گفت:

از آنجا كه شكر در كومبوچا كاملا تغيير ماهيت مى ‏دهد هيچ عارضه‏ اى از اين قبيل نخواهد داشت لذا مى ‏توان بدون دلهره و ترس از عواقب آن، با خيال راحت از كومبوچا استفاده كرد.

عسل به جاى شكر: در نزد آگاهان در امور تغذيه و بهداشت مصرف شكر هم‏چنان مايه‏ نگرانى است امّا واقعيت اين است كه قارچ براى ادامه‏ زندگى نياز به شكر دارد و در خلال تخمير به اجزاى بى ‏خطر تبديل مى ‏شود ولى قارچ ما با شكر مصنوعى از گرسنگى تلف خواهد شد. لذا مصرف عسل نيز مى‏ تواند زيان‏بار باشد و به مرگ قارچ منجر شود، همچنين قند، نبات و غيره.

شكر براى تغذيه‏ قارچ ضرورى است به همين دليل است كه بعد از كامل شدن جريان تخمير ميزان شكر در طعم شربت حاصل از آن تغييرى ايجاد نمى ‏كند، مقدار مناسب شكر در دستور العمل‏هاى مختلف بين 50 تا 200 گرم است ولى بهتر آن است كه از 200 گرم كمتر نشود، چنان‏چه كمتر از 50 گرم به كار بريد، قارچ گرسنه خواهد ماند و مقدار بيش از 200 گرم نيز به آن معنا است كه مقدار شكر باقى ‏مانده بعد از تخمير بسيار زياد خواهد بود كه براى افراد ديابتى و كسانى كه سرطان و يا بيمارى ‏هاى روده ‏اى و شكمى دارند، زيان‏بار است و از طرفى نوشابه‏ حاصل از قارچ ترش‏تر خواهد شد.

سركه‏ كومبوچا: بسيار اتفاق افتاده است كه پرورش ‏دهندگان كومبوچا وجود يكى از ظروف را فراموش كرده و تا چند هفته آن را باز نكرده‏ اند در چنين حالتى كومبوچا تبديل به سركه و حتى گاهى تيزتر از سركه مى ‏شود و مانند هر سركه‏ ديگرى قابل استفاده است كه مى ‏توان آن را به جاى هر سركه‏ ديگرى در غذاهاى مختلف يا سالاد استفاده كرد، همچنين مى ‏توان آن را براى شستن قارچ‏هاى كپك ‏زده و يا تقويت شربتى كه كاملا تخمير نشده است، به كار برد.

نگهدارى كومبوچا: چنان‏چه از قارچتان مواظبت كنيد شادمانى ناشى از برخوردارى از زندگى سالم نصيبتان خواهد شد. خود قارچ محصول زنده‏ بسيار پايدارى است، اگر تعداد زيادى قارچ داريد يا مى ‏خواهيد به سفر برويد مى ‏توانيد قارچ را در مقدار كافى از مايع خودش قرار دهيد و در ظرف در بسته و در يخچال نگهدارى كنيد، در اين حالت قارچ در حالتى شبيه به خواب زمستانى جانوران به سر خواهد برد.

ظرفى كه قارچ را در آن نگه مى ‏داريد بايد تا نيمه پر باشد تا امكان تنفس براى قارچ وجود داشته باشد، در چنين شرايطى مى ‏توانيد تا 3 ماه قارچ سالمى داشته باشيد لازم به ذكر است كه خود من با شرايط مناسب در داخل يخچال قارچ را به مدت 5 سال نگهدارى كردم و هيچ تغييرى با روز اول مشاهده نكردم. امكان منجمد كردن قارچ قابل بحث است بعضى معتقدند منجمد كردن قارچ بلامانع است ولى عده‏اى ديگر عقيده دارند كه بلورهاى يخ به ساختمان قارچ آسيب مى ‏رساند لذابايد مواظب باشيد كه در جايى از يخچال آن را قرار ندهيد كه باعث يخ ‏زدگى شود. من شخصا دليلى براى منجمد كردن قارچ نمى ‏بينم، زيرا عملا مى ‏توان آن را براى مدت قابل ملاحظه‏ اى در يخچال حفظ كرد.

خشك كردن قارچ كومبوچا: خشك كردن قارچ راه ديگرى براى نگهدارى آن است به ‏خصوص هنگامى كه بخواهيم آن را براى كسى بفرستيم قارچ خشك شده بسيار سبك است و با هزينه‏ كمى مى ‏توان آن را با پست زمينى يا هوايى به نقاط ديگر فرستاد، علاوه بر اين نياز به ظرف مخصوصى هم نيست، درعين‏ حال قارچ‏هاى خشك شده چنان‏چه بيش از حد خشك شوند و يا حرارت ببينند، ديگر تخمير نخواهند شد، بهترين دما براى خشك كردن قارچ 32 درجه‏ سانتيگراد است، حرارت بيشتر موجب مرگ قارچ مى ‏شود، نور مستقيم آفتاب و اجاق‏هاى مايكروويوى (ماكروفر) و تنور و ... نيز قارچ را از بين مى ‏برند، دستگاه‏هايى كه براى خشك كردن ميوه‏ها به كار مى ‏روند، بهترين وسيله است.

تهيه‏ كومبوچا با قارچ خشك: براى تهيه‏ كومبوچا با قارچ خشك، بهتر است براى شروع مقدار چاى و شكر را 2 برابر كنيد و آن را در مقدار كمترى آب (نيم ليتر) بريزيد. دو قاشق سركه و يا يك ليوان شربت كومبوچا كه از قبل در اختيار داريد به آن اضافه كنيد.

طى هفته‏ اول دماى محيط را بين 23 تا 28 درجه‏ سانتيگراد ثابت نگه داريد و اين كشت را به مدت 2 هفته ادامه دهيد تا كاملا ترش شود و براى كشت بعدى از قارچ بچه استفاده كنيد و كار را طبق معمول ادامه دهيد.

اندازه‏هاى لازم براى كار با قارچ خشك: 2/ 1 ليتر آب، 6 قاشق غذاخورى (80 گرم) شكر، 1 قاشق چاى‏خورى چاى، 1 عدد چاى كيسه‏ اى (سبز يا سياه)، 200 سى‏سى شربت كومبوچا، دو قاشق غذاخورى سركه‏ سيب يا سركه‏ سفيد و يك قارچ خشك شده‏ كومبوچا.

روش تهيه: طبق روشى كه قبلا شرح داده شد عمل كنيد.

به اين نكات توجه كنيد: توصيه مى ‏شود اگر يك ظرف كومبوچا تهيه كرديد آن را به‏ طور مداوم در طول روز 2 تا 3 فنجان مصرف كنيد و حتى مى ‏توان به جاى چاى بعد ازهرغذا يك فنجان كومبوچا نوشيد،كومبوچا رامى ‏توان درتمام طول عمرمصرف كرد.

- كسانى كه كومبوچا را به منظور شفاى بيمارى مصرف مى ‏كنند بهتر است آن را تا بهبودى كامل ادامه دهند.

- افراد مختلف (خرد و كلان، پير و جوان، بيمار يا سالم) مى‏توانند از كومبوچا استفاده كنند.

- كومبوچا در مورد هيچ بيمارى تاكنون منبع مصرف نداشته است.

- كومبوچا را مى ‏توانيد همه روزه در طول عمر مصرف كنند ولى اگر تصميم گرفتيد به ‏طور دائم آن را مصرف كنيد بهتر است هرچند ماه يكبار به مدت 20 تا 30 روز مصرف را قطع و بعد دوباره شروع كنيد.

- كومبوچا را در محل زندگى و در سايه و حتى الامكان در جاى خنك نگهدارى كنيد هرچه كومبوچا در جاى تاريك‏تر نگهدارى شود به لرد، ترشى و خواص آن افزوده مى ‏شود ولى در يخچال به دليل اينكه در حال خواب قرار مى ‏گيرد، تغييرى نخواهد كرد و ديرتر از مكان‏هاى ديگر ترش خواهد شد. لذا بهتر است در يخچال نگهدارى شود.

- كومبوچا را در يخچال ماه‏ها مى ‏توان در ظروف سربسته نگهدارى كرد در اين صورت نيز خواص خود را حفظ خواهد كرد.

- حمل كومبوچا با وسايل نقليه و در طول مسافرت بدون يخچال اشكال ندارد.

- هنگام مصرف كومبوچا محتوى ظرف را بهم بزنيد و درصورتى ‏كه لرد ايجاد شده باشد مصرف لرد

آن نيز قابل استفاده است، حتى اگر لرد آن به صورت يك قطعه محكم درآمد نيز قابل استفاده مى‏ باشد.

- كومبوچا ممكن است گاز توليد كند و يا مانند سركه ترش شود كه در آن صورت نيز خواص آن تغيير نخواهد كرد، امّا اگر دوست نداريد به ترشى آن افزوده شود آن را در يخچال نگهدارى كنيد.

- هربار كه كومبوچا تهيه مى ‏كنيد ممكن است طعم يا رنگ آن با دفعات قبلى متفاوت باشد در آن صورت نيز تغييرى در خواص آن رخ نداده و مى ‏توانيد با اطمينان آن را مصرف كنيد.

- هربار كه كومبوچا را پرورش مى ‏دهيد قارچ شما يك قارچ جديد توليد مى‏ كند و شما مى‏ توانيد آن را به دوستان خود هديه دهيد تا آنان نيز ازخواص قارچ معجزه‏ گربهره ‏مند شوند.

- به نظر من هديه قارچ كومبوچا يا لا اقل نوشيدنى آن به يك دوست بهترين هديه است.

- توصيه‏ من اين است كه كارخانه ‏هاى نوشابه‏ سازى به جاى نوشابه‏ هاى مختلف زيان ‏آور كومبوچا بسازند و هموطنان خود را به مصرف كومبوچا كه سرشار از خواص مختلف است آشنا ساخته و عادت دهند.

دائرة المعارف گياه درمانى ايران